ماهیان خاویاری وانقراض تنها گونه فسیل زنده دریای خزر

ميزان صيد  رسمی و استحصال خاويار تاسماهيان درياي خزر از 28500 تن گوشت و 3000 تن خاويار در سال  1365 به كمتر از 500 تن گوشت وحدود 50 تن خاويار در سال 1386 رسيده است. عامل اصلي كاهش ذخاير تاسماهيان، صيد غير مجاز، تخريب زيستگاه های طبیعی، افزایش ورود مواد آلاینده و همچنین کاهش تخمریزی طبیعی و رهاسازی بچه ماهیان خاویاری مي‏باشد. بر اساس واقعيت هاي موجود  در صورت تداوم وضع موجود، بعيد بنظر مي‏رسد كه در آينده نزديك وضعیت ذخاير ماهیان خاویاری و تولید خاویار طبیعی خزر  بهبود يابند. با توجه به سابقه  40 ساله تکثیر مصنوعی و همچنین 20 سال پرورش ماهیان خاویاری در ایران شایسته است که توليد گوشت و خاويار  بطور جدی در کشور مورد توجه قرار گیرد و به نحو مطلوبی در مناطق مستعد توسعه یابد. اغلب متخصصين علوم شيلاتي معتقدند یکی از راههای بسیار موثر در حفظ ذخاير فعلي، توسعه تكثيروپرورش اين ماهيان در شرايط كنترل شده مي باشد.در حال حاضر كشورهاي ايتاليا، فرانسه، آلمان، بلغارستان، روسیه، آمريكا، چين و ... سالانه با توليد و صادرات دهها تن خاويار پرورشي و  بيش از 20 هزار تن گوشت به بازارهای جهاني، رقابت تنگاتنگي با خاويار طبيعي درياي خزر ايجاد نموده اند

شیلات وبهره گیری از دانش فنی نوین

رشد سريع و روز افزون جمعيت جهان ، نياز به تأمين پروتئين در جوامع را افزايش داده است. در راستاي نيل به اين مهم ( تأمين پروتئين )، با توجه به محدوديت ظرفيت توليد گوشت دام و طيور در كشور باعث شده كه دولتمردان و برنامه ريزان در برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي به توليد و مصرف آبزيان به عنوان منبعي سرشار از پروتئين ها و ويتامين ها و چربيهاي ضروري بدن توجه خاص داشته و مسئولين سلامت و تغذيه جامعه را موظف نمايندتا ميزان سرانه پروتئين سفيد را از 5/2 گرم در روز به 5/4 گرم در پايان برنامه برسانند وجود سواحل طولاني در شمال و جنوب كشور، برخورداري از هزاران منبع آبي خرد و كلان و راه آبهاي آزاد جهان و نيز وجود اراضي ساحلي لم يزرع جنوب كشور متوليان شيلات ايران را بر آن داشته تا با برنامه‌ريزي هاي منسجم شرايط را براي توليد 3 ميليون تن آبزيان در افق بلند مدت فراهم نمايند و تحقق اين ميزان توليد با همت بلند مردان شيلات و مردم امكانپذير خواهد بود پرورش‌ انواع‌ آبزیان‌ (انواع‌ ماهی‌ و میگو)، صید آبزیان‌ در آب‌های‌ شمال‌ وجنوب‌ کشور، فرآوری‌ محصولات‌ دریایی‌ و توزیع‌ و فروش‌ آن‌ در بازارهای‌داخلی‌ و بین‌المللی‌، مجموعه‌ فعالیت‌ اقتصادی‌ سودآوری‌ را تشکیل‌ می‌دهدکه‌ ضمن‌ ایجاد اشتغال‌ برای‌ مهارت‌های‌ گوناگون‌ نیروی‌ انسانی‌، درآمد ارزی‌ مناسبی‌ را نیز برای‌ اقتصاد کشور به‌ ارمغان‌ می‌آورد. پايين بودن مصرف سرانه ماهي و ناشناخته ماندن شكلهاي مختلف فرآورده هاي شيلاتي در ايران ، مشكل جامعه و مردم نيست. بلكه اين امر ناشي از عدم برنامه ريزي و سياستگذاري بخش هاي ذيربط ناشي مي شود. و همين امر ، لزوم توجه بيشتر دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي و نهادهاي سياستگذاري و برنامه ريزي را مي طلبد.

 

امگا3 وپیوندهای مضاعف ان در سلامتی انسان

    امگا ۳ نام گروهی از اسیدهای چرب غیراشباع ضروری است که به وسیله بدن انسان تولید نمی شود و باید از طریق رژیم غذایی یا مکمل ها تامین شوند.در فرمول شیمیایی امگا ۳ یک گروه «کربوکسیل» و چند پیوند دوگانه وجود دارد و به علت قرار گرفتن نخستین پیوند دوگانه بین اتم های کربن های ۳ و ۴ در فرمول شیمیایی آن، امگا ۳ نام گرفته است. امگا ۳ جزو اسیدهای چرب مرکب تقسیم بندی می شود، چون پیوندهای مضاعف آن بیش از یک عدد است.ماهی ها منابع غنی از این اسید چرب هستند. در واقع این یک سیستم دفاعی بیولوژیک بدن ماهی در برابر دما و تغییرات آن، بخصوص دمای پائین است تا از این طریق بتوانند دمای آب های سرد را تحمل کنند.اسیدهای چرب امگا ۳ در ساختار چربی های غشای سلولی نقش مهمی ایفا می کنند. برخی مطالعات در زمینه امگا ۳ نتایج مهمی داشته اند.دانشمندان عمده ترین نقش امگا ۳ را در افزایش کلسترول خوب خون در برابر کلسترول بد و در نتیجه کاهش ریسک سکته های قلبی می دانند. یک مطالعه روی مردان بین ۴۰ تا ۵۵ سال به مدت ۱۶ سال انجام شده است نشان می دهد افرادی که دارای رژیم غذایی امگا ۳ بوده اند و روزانه حداقل ۳۵ گرم ماهی مصرف کرده اند، به میزان ۴۲ درصد کمتر به سکته قلبی مبتلاشده اند. مصرف امگا ۳ به عنوان روش ساده و مطمئن در پیشگیری از وقوع آریتمی های قلبی کشنده در مطالعات زیادی به اثبات رسیده است.به علاوه اثرات مثبت امگا ۳ در برخی بیماری های روانی از جمله کم توجهی،افسردگی اسکیزوفرنی نیز در مطالعات مختلف مورد تایید قرار گرفته است و به علاوه اثرات ضدالتهابی امگا ۳ مورد توجه محققان بوده و در مطالعات مختلف تایید شده است. لذا مصرف این ماده در پیشگیری و درمان بیماری های روماتیسمی و مفاصل و استخوان توصیه شده است.

امگا-3 در پیشگیری از بیماریها

 امگا 3 نوعی اسید چرب غیر اشباع است كه در زنجیره اتصالی كربن آن یك گروه كربوكسیل (COOH) و چندین پیوند دوگانه وجود دارد. علت نامگذاری آن، قرار گرفتن اولین باند دوگانه در بین اتم كربن های 3 و 4 در ساختمان شیمیایی مولكول آن است و همین محل قرارگیری باند دوگانه باعث پیداشدن خواص بیوشیمیایی خاص امگا 3 می شود.

اولین بار دو دانشمند به نام های دكتر بنگ (Dr. Bang) و دكتر دایربرگ (Dr. Dyerberg) پس از تحقیقات علمی بر روی چربی های ماهی ، نام امگا 3 (OMEGA-3 ) را بر آن نهادند و آن را اولین بار در هنگام بررسی روش تغذیه اسكیموها در سال 1979 میلادی كشف كردند. آنها با مطالعه بر روی خون اسكیموها مشاهده كردند، با وجود اینكه اسكیموها همراه غذای اصلی خود ( ماهی ) از گوشت حیوانات پرچرب شكاری نیز استفاده می كنند،اسیدهای چرب موجود در خون آنها مانع از تجمع پلاكت و در نتیجه مانع از رسوبات و گرفتگی رگ ها می شود.

سه اسید چرب معروف از خانوادهامگا 3 كه بر روی آن ها تحقیقات و مطالعات بیشتری انجام شده است عبارت اند از:

1. آلفا لینولئیك اسید با نام اختصاریALA.

2. ایكوزا پنتانوئیك اسید با نام اختصاریEPA.

3. دوكوزا هگزانوئیك اسید با نام اختصاریDHA.

سه اسید چرب ذكر شده از خانواده امگا- 3 در چه موادی یافت می شوند؟

مهم ترین مخزن آلفالینولئیك اسید (  ALA) روغن بذركتان است كه حاوی مقدار قابل توجهی از اسیدچربALAاست. پس از آن روغن گردو، جوانه گندم و سویا حاوی این اسید چرب هستند. سایر موادغذایی فاقد این اسید چرب هستند  یا مقداری بسیار جزئی از اسید چربALA را دارند.

مخزن دو اسید چرب دیگر از خانواده امگا 3  یعنی ایكوزا پنتانوئیك اسید (EPA) و دوكوزا هگزانوئیك اسید (DHA) فقط و فقط ماهی است و در هیچ ماده غذایی دیگری تا به حال یافت نشده است. این دو اسید چرب نقش مهمی را در تغذیه دارند و در چند سال گذشته، مطالعات فراوانی بر روی آنها انجام شده است.

خواص معجزه آسای این دو اسید چرب ( DHAوEPA) در پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری ها شناخته شده است . با توجه به این كه این دو اسید چرب فقط در ماهی و روغن ماهی  یافت می شود، سعی كنید ذائقه خود و خانواده خود را به این سرمایه پربهای الهی یعنی ماهی كه بركت و هدیه ای ارزنده از طرف خداوند به بندگان خود است، عادت داده و آن را جزء برنامه غذایی خود قرار دهید.

متأسفانه در كشور ما به ماهی و فراورده های دریایی كمتر اهمیت داده می شود و آن را از غذاهای تشریفاتی و یا محدود به ایام خاص مانند شب عید می دانند و تنها نقاط خاصی از كشور ما ( مناطق شمالی و جنوب كشور ) آن را در برنامه غذایی خود قرار می دهند.

نقش اسید چرب امگا 3  در پیشگیری از بیماری ها

بر اساس مطالعات فراوان ثابت شده كه هر چه مصرف ماهی بیشتر باشد ، اثرات مفید آن در جهت جلوگیری از امراض زیادتر خواهد بود. اگر به كشور ژاپن توجه كنیم می بینیم كه ژاپنی ها نیز مانند اسكیموها مصرف ماهی بالایی دارند. به طوری كه مصرف سرانه ماهی در ژاپن  حدود 66 كیلوگرم در سال است. از طرفی ژاپنی ها برعكس اسكیموها در برنامه غذایی خود از چربی بسیار كمی استفاده می كنند. بررسی انجام شده نشان می دهد كه افراد ساكن ژاپن دارای متوسط عمر حدود 88 سال هستند. این تحقیق  تأیید كننده اثرات بسیار مفید امگا 3  است. همچنین علت مرگ و میر و كوتاهی عمر در اسكیموها را مرتبط به حوادث و صدمات می دانند نه بیماری ها و سكته های قلبی و تنگی عروق.در ایران مصرف سرانه ماهی حدود 5 كیلوگرم است كه تفاوت فاحشی با كشور ژاپن دارد و متأسفانه عمر متوسط در ایران حدود 67 سال است كه با عمر متوسط ژاپنی ها یعنی 88 سال فاصله زیادی دارد.

پژوهشهای انجام شده در كشور پرتغال نیز نشان می دهد كسانی كه درسواحل این كشور ساکنند و به طور مرتب از ماهی استفاده می كنند، در مقایسه با افرادی كه درنقاط دیگر كشور هستند و ماهی كمی می خورند، بسیار کمتر دچارچربی خون و سكته های قلبی  می شوند. افرادی كه در ساحل دریا زندگی می كنند، ده برابر بیشتر از گروه دیگر ماهی می خورند و سطح امگا 3  خون آنها نیز در اندازه گیری های انجام شده بسیار بالاتر از گروه دیگر بوده است . همچنین بررسی آزمایشگاهی انجام شده نشان می دهد كه این افراد علاوه بر سطح بالای امگا 3 ، دارای مقدار HDL( كلسترول خوب )  بالاتر وLDL( كلسترول بد ) كمتری از سایر افراد بوده اند. گروهی كه در سایر نقاط كشور زندگی می كردند مصرف گوشت آن ها بالاتر از ماهی بوده و در این گروه سكته قلبی نسبت به گروه ساكن كنار دریا چهار برابر بیشتر بود.

همان طور كه می دانید فشار خون بالا  یكی از علل مهم بیماری های قلبی- عروقی و آتروسكلروز ، سكته های قلبی و مغزی است. اگر فشار خون فردی به مدت طولانی بالای عدد 160-140 میلی متر جیوه بر روی 95-85 میلی متر جیوه باشد ( البته این اعداد به سن هم بستگی دارد ) خطر ابتلاء به بیماری های قلبی- عروقی افزایش می یابد.

ناگفته نماند برای محافظت از قلب و عروق باید به فشار خون اهمیت زیادی بدهید. خوشبختانه نتایج جالبی در تحقیقات علمی اخیر در پایین آوردن فشارخون با اسید چرب امگا 3  به دست آمده و بررسی های انجام شده نشان می دهد كه كمبود این چربی با افزایش فشار خون رابطه دارد.

امروزه ثابت شده  كه انجام ورزش های سبك به همراه مصرف اسید چرب امگا 3  به صورت یك برنامه دائمی و منظم می تواند در كاهش فشار خون بالا و تنظیم آن بسیار مفید باشد و این كار برای هر گروه سنی قابل اجراست.

در تحقیقات علمی فراوان كه بر روی تنگی نفس بزرگسالان انجام گرفته ، نتایج مثبتی از تأثیرات آن مشاهده شده است. بررسی بافت جدار ریه و مجاری تنفسی در بیماران مبتلا به آسم نشان داده  كه این افراد دارای عوامل التهاب زا در جدار ریه و مجاری تنفسی خود هستند كه همگی به علت افزایش اسید چرب آراشیدونیك مربوط به خانواده اسید چرب امگا 6 بوده است.

در نتایج آزمایش هایی كه بر روی 8960 مردی كه قبلاً سیگار می كشیدند ولی در حال حاضر آن را ترك كرده بودند، دیده شد كه پس از ترك سیگار تعداد 667 نفر آنها مبتلا به برونشیت مزمن شده اند. هم چنین 185 نفر آن ها دچار آمفیزم ریوی و 197 نفر دچار صدمات مزمن و تنگی ریه ها شده بودند. متخصصان ریه در اروپا، در پی تحقیقات انجام شده پی بردند كه با اضافه كردن اسید چرب امگا 3 در تغذیه بیماران می توان تعداد امراض، راه های هوایی و تنفسی، شدت امراض، تعداد دفعات عود آن و یا تعداد مرگ و میر حاصل از آن را كاهش داد.

تغذیه سرشار از امگا 3  كمك فراوانی به بهبود مشكلات تنفسی بیماران  می کند  و از طرف دیگر باعث كاهش داروهای مصرفی می شود. محققان علم تغذیه به اثبات رسانده اند كه مصرف اسید چرب به فرم ترانس باعث افزایش مشكلات تنفسی مثل آسم می شود. به عبارت دیگر تغذیه نادرست و افزایش مصرف اسیدهای چرب به فرم ترانس به همراه آلودگی هوا، عاملی مهم در جهت افزایش احتمال ابتلا به بیماری های مزمن تنفسی است.

همچنین محققان نشان داده اند كه مصرف اسید چرب امگا 3  نه تنها بیماری های مزمن تنفسی را بهبود می بخشد، بلكه در بیماران با تنگی نفس حاد و شدید كه در بخش های مراقبت ویژه ( ICU) بستری هستند نیز تأثیر داشته است. نتایج این تحقیقات و بررسی ها در مجله علمی آمریكایی به نامCritical Care Medicine در شماره نوامبر 1999 میلادی به چاپ رسیده است. در این تحقیق دانشمندان مشاهده كردند كه حتی پزشكان بخش مراقبت ویژه اورژانس توانسته اند با كمك این اسید چرب، زمان  توقف بیماران را در زیر دستگاه تنفس مصنوعی تا پنج روز كاهش دهند.

طبق آمار جهانی یك چهارم زنان بالای پنجاه سال مبتلا به پوكی استخوان  هستند. این آمار در كشورما بسیار بالاتر است و متأسفانه خانم های ایرانی از سن پایین تری مبتلا به پوكی استخوان می شوند. پوكی استخوان نوعی اختلال حاصل از كاهش بافت استخوانی محسوب می شود. اگر تعادل بین ساخت و تجزیه بافت استخوانی به هم بخورد، به مرور از تراكم بافت استخوانی كاسته می شود و اگر روند كمبود مزمن كلسیم و ویتامینD( به ویژه مصرف لبنیات ) ادامه داشته باشد، باید از موادی مثل داروی كورتن، سیگار پرهیز كرد و به طور مرتب فعالیت ورزشی مناسب داشت.

محققان پی برده اند كه اسید چرب امگا 3 در پیشگیری از پوكی استخوان نقش بسیار مهمی به عهده دارد. اگر مصرف دائمی و منظم اسید چرب امگا 3 ادامه یابد، جذب كلسیم از روده ها بیشتر می شود.

با مصرف ماهی علاوه بر افزایش جذب كلسیم، سلول های استخوانی تحریك شده كلسیم را بهتر در خودشان رسوب می دهند.

این اسید چرب علاوه بر پیشگیری، به عنوان درمان كمكی در كنار درمان با داروهای شیمیایی در مبتلایان به پوكی استخوان، بسیار موثر است

الگوی تولیدمیگو درگمیشان

مقدمه

گونه‌های میگوی آب شیرین جنس Macrobrachium در سراسر مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان پراکنده‌اند. این گونه‌ها در اغلب آبهای شیرین داخلی شامل دریاچه‌ها ، رودخانــه‌ها، باتلاقها ، نهرهای آبیاری ، کانالها و استخرها یافت می‌شوند. اغلب گونه‌ها در مراحل نخستین چرخه زندگیشان به آب لب شور نیاز دارند و بنا بر این در آبهایی یافت می‌شوند که مستقیم یا غیر مستقیم به دریا می‌پیوندند، هر چند بعضی از آنها چرخه زندگیشان را در دریاچه‌های داخلی آب شور یا آب شیرین کامل می‌کنند. بعضی از گونه‌ها ، رودخانه‌هایی با آب شفاف را ترجیح می‌دهند، در حالی که بعضی دیگر در آبهای بسیار گل آلود یافت می‌شوند.

 چرخه زندگی

برای رشد ، تمام میگوهای آب شیرین مانند سایر سخت‌ پوستان بطور منظم اسکلت خارجی یا پوسته خود را می‌اندازند. این فرآیند به پوست اندازی موسوم است و با افزایش ناگهانی در اندازه و وزن همراه است. چهار شکل مشخص در چرخه زندگی میگوی آب شیرین وجود دارد: تخم ، لارو ، پست لارو ، و بالغ. این جانوران همه چیز خوارند و جیره غذایی آنها در نهایت شامل حشرات آبزی و لاروهایشان ، جلبکها ، دانه گیاهان ، حبوبات ، بذر و گیاهان ، میوه‌ها ، نرم‌تنان ریز و سخت پوستان ، گوشت ماهی و پس مانده‌های ماهی و سایر جانوران است. به علاوه ممکن است همجنس خوار باشند.

عملیات پرورشی

مدیریت استخر

گیاهان امتداد دیواره‌های استخر ، فرسایش آنها را به حداقل می‌رسانند و زیر خط آب نیز غذا و زیستگاهی برای میگوها فراهم می‌کنند. به هر حال باید توجه داشت که رشد آنها نباید چنان زیاد شود که با برداشت کردن تداخل بوجود آید. از رشد گیاهان ریشه‌دار آبزی و جلبکهای کف‌زی نیز باید با اعمال مدیریتی جلوگیری کرد. استخرهای تازه باید آهک پاشی شوند. در عمل ، کاربرد استاندارد 1000Kg/ha سنگ آهک کشاورزی هر بار پس از تخلیه استخر پرورش میگوی آب شیرین توصیه می‌شود. پس از آهک دهی استخرها بیش از میگودار کردن آنها پر می‌شوند.

کود دهی در کشت میگوی آب شیرین به ندرت لازم می‌شود. در هر حال استخرهای ساخته شده در خاکهای شنی-رسی ممکن است نیاز به کوددهی داشته باشند. اجرا کننده باید در طی مدت پرورش ، مراقب خوب نگه داشتن استخرها باشد. برای جلوگیری از فرسایش دیواره‌ها ، کنترل گیاهان ریشه‌دار آبزی ، تعمیر و نگهداری تجهیزات خروجی و ورودی آب بویژه توریها بـاید مـراقـبت خـاصـی انجام گیرد. گیاهان Elodea و Hydrilla بستر خوبی برای میگوها می‌سازند.

میگودار کردن

پست لاروها را می‌توان بلافاصله پـس از پـر آب شـدن اسـتخرهـا در آنها ریخت . معمولا پست لاروهایی که تنها 4 - 1 هفته سن دارند (پس از دگردیسی) برای میگودار کردن استخرها بکار برده می‌شوند که تا زمان برداشت در آن باقی می‌مانند. به محض ورود پست لاروها به کناره استخر باید دقت شود که در پی شناور کردن کیسه‌های انتقال در استخر به مدت 15 دقیقه قبل از خالی کردن آنها در آب به درجه حرارت استخر عادت داده شوند.

اختلاف PH استخر و کیسه انتقال نیز موجب مرگ و میر می‌شود. میزان میگودار کردن استخر به اندازه بازاری مطلوب و مدیریت استخر ، خصوصا روش برداشت ، بستگی دارد. در جاهایی که اندازه مطلوب برای فروش حدود 70 گرم است و بسیاری از استخرها به علت ذخیره آب فصلی دچار محدودیت فصلی در حدود 8 ماه هستند، پیشنهاد می‌شود میزان میگو 5 پست لارو در متر مربع (5000/ha) باشد.

تغذیه نوع تغذیه

کشت تجارتی موفق میگوی آب شیرین به غذای مکمل نیاز دارد. نوع این غذا بسیار متنوع است و مواد زیر را دربر دارد: مواد خام جانوری یا گیاهی ، مخلوطهای غذایی تهیه شده در کنار استخر و غذاهای ترکیبی. در بعضی جاها نیز از برنـج و محـصولات فـرعـی بـرنـج به صـورت مـخلوط با غذاهای دیگر استفاده می‌شود.

مقدار تغذیه

تـوصـیه کلی برای مقدار تغذیه روزانه وجود ندارد زیرا این مقدار بستگی به اندازه و تعداد میگوها در استخر ، کیفیت آب و خاصیت غذا دارد. بهترین رهنمود برای مجریان استخر ، تغذیه تا حد تقاضا است. غذا بطور معمول در اطراف محیط استخر در محلهای کم عمق که منطقه خوبی برای تغذیه است پخش می‌شود. در بعضی از مواقع غذا به منطقه تغذیه در چند متری کناره محدود می‌گردد.

در هر دو مورد مجری استخر می‌تواند ببیند چه مقدار غذا مصرف شده است. اگر هیچ غذایی در روز بعد باقی نماند، مقدار غذا باید افزایش یابد. اگر مقدار زیادی غذا بماند، مقدار آن را باید کاهش داد و یا حتی به مدت یک روز قطع کرد. مقدار اولیه غذای پیشنهادی با استفاده از جیره خشک ، همچون غذای ترکیبی جوجه در یک استخر دارای 5 عدد در متر مربع باید در حدود 6/25 Kg/ha در روز باشد.

 برداشت

زمان برداشت بستگی به میزان رشد و اندازه بازاری مطلوب و تا حدی تکنیک مدیریت استخر دارد. اصولا در مدیریت استخر میگوی آب شیرین دو روش بسیار رایج وجود دارد. نخست ، تکنیک پرورش دسته‌ای که امکان می‌دهد جانوران تا اندازه بازاری متوسط یا تا هنگام تخلیه استخر به دلایل دیگر (مثلا کمبود آب ، پایین بودن درجه حرارت) رشد کنند، و سپس تمام محصول برداشت می‌شود.

تکنیک دیگر ، پرورش مداوم است به این ترتیب که معمولا یکبار در سال با تراکمی بسیار بیشتر از پرورش دسته‌ای به میگودار کردن استخر می‌پردازند و معمولا پس از 7 - 5 ماه بسته به میزان رشد (درجه حرارت) و اندازه قابل فروش محلی ، جانوران با اندازه بازاری بوسیله پره در فواصل زمانی منظم دست‌چین می‌شوند. استخرها را معمولا به طور کامل هر ماه یکبار و یا نصف استخر را ماهی دو بار برای جلوگیری از گل آلودگی تمام استخر پره کشی می‌کنند.

عملیات پس از برداشت

اغلب میگوهای آب شیرین ، در نزدیکی محل پرورش در یخ یا زنده فروخته می‌شوند. میگوها را نیز می‌توان در تانکهای حمل هوادار به مشتریان عرضه کرد. میگوهای آب شیرین خصوصا در معرض صدمات آنزیمی پس از برداشت و مرگ هستند و بعضی پرورش دهندگان میگوها را در آب یخ فرو می‌کنند و آنها را در آب 65 درجه سانتیگراد به مدت 20 - 15 ثانیه نگه می‌دارند تا سفید شوند و سپس آنها را در یخ به فروشگاه حمل می‌کنند.
بیماریها

بیماریها معمولا عامل ثانوی هستند و از نقص بهداشت تانک ، تعویض غیر کافی آب ، کمیت یا کیفیت غذا ، و اکسیژن محلول در شرایط بد ناشی می‌شوند. تک سلولیها شایع‌ترین عامل بیماریهای لارو می‌باشند. عفونتهای قارچی لاروها در مواردی مشاهده شده است اما غالبا در پی بهداشتی‌تر کردن غذا و کاهش تراکم لاروها رفع می‌گردد. فورمالین 200 - 250 p.p.m روزانه به مدت 30 دقیقه ، عامل موثری برای درمان بیماریهای ناشی از تک سلولیها و قارچهاست.

بیماری صدفی یا لکه‌های سیاه که بدیهی‌ترین بیماریهای پست لارو و میگوهای در اندازه بازاری هستند از تهاجم باکتریهای تجزیه کننده کیتین ناشی می‌شوند و در بعضی از مواقع با قارچها آلوده می‌گردند. تاری یا سفیدی بافتهای عضلانی که غالبا به طرف دم صورت می‌گیرد، احتمال دارد که واکنشی در برابر استرس باشد.

 

 

 

شیلات گلستان وارکان آ

دریای خزر به عنوان تنها دریای بسته جهان محصور بین پنج کشور جمهوری فدراتیو روسیه ، جمهوری آذربایجان ، قزاقستان ، ترکمنستان و جمهوری اسلامی ایران واقع گردیده است طول آن در نوار ساحلی ایران معادل تقریبی 992کیلومتر می باشد جهت جريان آب اين درياچه از سمت شمال غرب به جنوب شرق است. همين جهت جريان و عمق زياد آب در سواحل ايران كه باعث كندى حركت جريان مى شود منجر به تجمع انواع آلودگى هاى اين درياچه در سواحل ايران به ميزانى بيش از سواحل ساير كشورها مى شود. . اين دريا، محيط زيست گرانبها ترين ماهى هاى دنيا است. در بخش جنوبى درياى خزر و رودخانه هايى كه به آن مى ريزند يعنى سواحل مربوط به ايران 81 گونه و زيرگونه ماهى يافت مى شود که از مهمترین آنها می توان به انواع ماهیان خاویاری ( فیل ماهی ، دراکول ، قره برون ، چالباش و شیپ ) و استخوانی ( سفید ، کفال ، کپور ، کلمه و ...... ) و کیلکا ماهیان ( کیلکا چشم درشت ، کیلکا معمولی و کیلکا آنچووی ) اشاره نمود. وجود این منابع ارزشمند موجب شده است که مردم ساحل نشین به نوعی ، با عشق به دریا و به امید ارتزاق از آن زندگی کننددر حال حاضر تولیدات آبی این خطه ساحلی نقش بسیار مهمی رادر اقتصاد منطقه ایفا می نماید بطوریکه در استان گلستان بزرگترین مجموعه عمل اوری  آبزیان شمال با عنوان کیانیان شمال و1800 نفر صیاد مجاز اقدام به صید انواع ماهیان خاویاری و استخوانی نموده و بیش از 50%  خاویار تولیدی استانهای شمالی در این خطه استحصال می گردد اما نگاهی اجمالی به آمار صید ماهیان خاویاری و استخوانی در سه استان شمالی حاکی از آنست که میزان صید این ماهیان در سنوات گذشته به دلایلی از قبیل تخریب مناطق حساس شیلاتی استان ، مسائل و مشکلات اجتماعی و اقتصادی ، کمبود امکانات حفاظتی و .......... سیر نزولی داشته و این احتمال وجود دارد که استحصال از ماهیان خاویاری تا سال 1400 کاملا از بین رفته و به صفر برسد  و به تبع آن اشتغال بیش از 1800 نفر صیاد مجاز مورد تهدید قرار گیرد.

واحد عمل اوری وفراوری مرغ واحشائ خوراکی وغیر خوراکی

مجموعه کیانیان شمال با در نظر گرفتن شرایط تولید مرغ در استان گلستان که رتبه دوم کشور ی را درخود اختصاص داده است وبابهره گیری از ظرفیت تولید ۲۲ کشتارگاه صنعتی در استان اقدام به احداث واحد فراوری مرغ نموده است در این راستا با ایجاد سرد خانه نگهداری زیر صفر وتونل انجماد مجزا وبا داشتن مجوز رسمی از سازمان دامژزشکی کشور وبا اجرای سیستم مدیریت بهداشت عمومی وحفظ معیار های ضوابط دامپزشکی عملا" به صورت روزانه ۴تن  پای مرغ را فراوری کرده است وماهیانه حداقل ۱۲۰تن پای مرغ فراوری شده به استان بوشهر جهت امر صادرات ارسال می نماید

تاریخچه شیلات ایران

 

1 - بهره برداري از سواحل جنوبي درياي خرز به صورت اجاره اي - سالانه از سال 1219 شمسي ( زمان سلطنت محمد شاه قاجار) آغاز شد. اين نظام حقوقي در بهره برداري به مدت 80 سال تا 1299 شمسي ادامه داشته است. تا زمان محمد شاه, حاكمان هر منطقه به ميل خود رودخانه ها و دريا را به اتباع روسيه اجاره مي دادند. اما از سال 1215 هجري شمسي اين اختيار با فرمان محمد شاه لغو شد.
2 - در سال 1306 هجري شمسي بين دولت هاي ايران و شوروي سابق پيماني جهت تاسيس شركت مختلط براي صيد ماهي در سواحل جنوب درياي مازندران منعقد شد و ساير رودخانه هاي داخلي در اختيار وزارت دارائي قرار گرفت كه به طور سالانه از طريق مزايده اجاره داده مي شد.
3 - در سال 1332 هجري شمسي شركت شيلات توسط دكتر محمدمصدق ، نخست‌وزير وقت ، ملي اعلام گرديد و به عنوان شيلات ايران نامگذاري شد. اين تشكيلات اولين ساختار سازماني رسمي ماهيگيري كشور بود و به همين دليل شيلات ايران ناميده شد.
4 - تا سال 1332{اعلام ملي شدن شيلات} فعاليتهاي شيلات براساس قراردادهاي ايران و روسيه انجام و رودخانه هاي شمال نيز تحت اختيار وزارت دارايي بوده و از طريق مزايده واگذار مي شدند.
5 - با تشكيل وزارت منابع طبيعي در دي ماه 1346 شيلات ايران به اين وزارتخانه وابسته شد و بعد از انحلال وزارتخانه مذكور امور شيلات به وظايف وزارت كشاورزي افزوده گرديد.
6 - نخستين آئين نامه صيد در درياي خزر در سال 1332 پس از ملي شدن شركت شيلات ايران تدوين و اجرا گرديد كه عمدتاً مشتمل بر تعيين فصول مجاز و ممنوعه صيد و تعيين مناطق مجاز صيادي بود.
7 - اولين فعاليت دولتي در زمينه آبزيان با همكاري پروفسور بلگواد دانماركي در سال 1316 هجري شمسي بر روي ماهيان جنوب انجام شد. درسال 1328 اين كار توسط دكتر پطرسن دانماركي ادامه يافت.
8 - طي سالهاي 1334 تا 1335 هجري شمسي يك شركت ژاپني مطالعاتي را در خصوص توسعه ماهيگيري جنوب در خصوص انواع آبزيان خليج فارس به ويژه ماهي و ميگو انجام داد و در نتيجه مشخص شد بهره برداري از منابع آبزي خليج فارس در تمام مدت سال امكان پذير است. در سال 1335 سازمان برنامه و بودجه شركت ماهيگيري خليج فارس را با مشاركت ژاپني ها تحت عنوان " ماهيگيري خليج فارس " تاسيس گرديد كه ژاپن سهامدار آن بود سپس در سال 1336 تمامي سهام اين شركت به سازمان برنامه انتقال يافت.
9 - در شهريور 1340 در اجراي قانون شيلات ايران و تقاضاي وزارت دارايي و موافقت سازمان برنامه و تصويب هئيت دولت, اين شركت به شيلات منتقل و در نهايت منجر به تشكيل شركت سهامي شيلات جنوب به سهامداري وزارت دارايي, وزارت جنگ, شير خورشيد سرخ و بانك تعاون كشاورزي در سال 1342 گرديد..
شركت سهامي شيلات جنوب با مشاركت تعدادي از وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي تاسيس و با ايجاد ناوگان صيادي و چندين اسكله و مجتمع عمل آوري شيلاتي در جهت گسترش فعاليتهاي صيادي اقدام نمود.
10 - در سال 1343 نخستين آئين نامه صيد در رابطه با فعاليتهاي صيادي در جنوب كشور ( خليج فارس و درياي عمان و رودخانه هاي تابعه) مشتمل بر محدوديت هاي فصلي, مكاني و ابزاري تدوين يافت.
10 - اولين بار در سال 1301 توليد و رها سازي 3 ميليون قطعه بچه ماهي جهت رها سازي در درياي مازندران انجام شد.
11 - طي سالهاي 1347 تا 1350 جهت حفظ ذخاير با ارزش ماهيان خاوياري و تكثير و پرورش كپور ماهيان, كارگاه تكثير و پرورش ماهيان سد سنگسر و ايستگاه تكثير و پرورش پل آستانه تاسيس شد.
12 - پس از انقلاب اسلامي با ادغام شركت هاي شمال و جنوب و تشكيل شركت سهامي شيلات ايران تحت پوشش وزارت كشاورزي حوزه نظارت و فعاليت دولت به تمامي جنبه هاي شيلاتي كشور از جمله آبهاي داخلي و تكثير و پرورش آ‎بزيان گسترش يافت.
13 - در سال 1361 بر اساس مصوبه شوراي انقلاب شركتهاي شيلات شمال و جنوب ادغام شده در معاونت امور شيلات و آبزيان وزارت كشاورزي , با نام شركت سهامي شيلات ايران تشكيل گرديد.
14 - در شهريور ماه سال 1366به پيشنهاد سران سه قوه و موافقت رهبر كبير انقلاب اسلامي حضرت امام خميني ( ره ) شركت سهامي شيلات ايران از وزارت كشاورزي منتزع و به وزارت جهاد سازندگي الحاق گرديد.
15 - سازمان تحقيقات شيلات ايران در سال1369 تشكيل شد.
16 - قانون حفاظت و بهره برداري از منابع آبزي جمهوري اسلامي ايران در تاريخ 14 / 6 / 1374 در مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 22 / 6 / 1374 به تاييد شوراي نگهبان رسيد.
17 - آئين نامه اجرايي قانون حفاظت و بهره برداري از منابع آبزي جمهوري اسلامي ايران نيز در تاريخ 25 / 2 / 1378 هيات وزيران به تصويب رسيد.
18 - در تاريخ 24 ارديبهشت ماه 1372 موسسه تحقيقات بين المللي ماهيان خاوياري دكتر دادمان توسط آقاي هاشمي رفسنجاني افتتاح شد.
19 - در سال 1374 نام سازمان تحقيقات و آموزش شيلات ايران به موسسه تحقيقات شيلات ايران تغيير يافت.
20 - تشكيل وزارت جهاد كشاورزي از ادغام دو وزارتخانه كشاورزي و جهاد سازندگي در سال 1379 و قرار گرفتن شيلات ايران در وزارتخانه جديد
21 - انتزاع موسسه تحقيقات شيلات در سال 1381 از شركت سهامي شيلات ايران منتزع و به سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي الحاق شد.
22 - اساسنامه موسسه تحقيقات شيلات ايران توسط شوراي گسترس آموزش عالي در تاريخ 1 / 12 / 1381 به تصويب رسيد.
23 - و بالاخره تصويب قانوني مشتمل بر ماده واحده و ده تبصره در تاريخ 30 / 2 / 1383 توسط نمايندگان دوره ششم مجلس شوراي اسلامي و تائيد شوراي نگهبان مورخ 9 / 3 / 1383 شركت سهامي شيلات ايران به " سازمان شيلات ايران" تغيير يافت. بر اساس اين قانون, شيلات كه همچنان از مجموعه هاي وزارت جهاد كشاورزي محسوب خواهد شد از تاريخ 1 / 1 / 1384 به صورت سازمان اداره مي شود. رئيس سازمان توسط وزير جهاد كشاورزي منصوب و به عنوان معاون وزير خواهد بود.
24 - فروش خاويار همچنان در انحصار شيلات است و اين وظيفه در قالب يك شركت دولتي و وابسته به شركت مادر تخصصي كشاورزي انجام خواهد شد.