شرکت کیانیان شمال به مدیرت جناب آقای مهدی حجتی به عموان ریاست نظام صنفی صنایع تبدیلی و تکمیلی استان گلستان انتخاب شده است
اعضاء هیئت موسس تشکل صنایع تبدیلی وتکمیلی استان گلستان
-شرکت تولیدی فرآورده های لبنی گلستان مینودشت (به مدیریت جناب آقای یحیی ابراهیمی)- تلفن :09111721674
-شرکت تولیدی خوراک دام وطیورمینو صباح( به مدیریت جناب آقای محمودابراهیمی)- تلفن :09113722310
-شرکت تولیدی صنعتی وبازرگانی فرید گنبد صحرا( به مدیریت جناب آقای اسکندری)- تلفن:09121620600
-شرکت تولیدی صنایع غذایی نیمای طلای گنبد( به مدیریت جناب آقای اسکندری)- تلفن :09121620600
-شرکت تولیدی خوراک دام طیور آبزیان پرشیان (به مدیریت جناب آقای زندی) – تلفن :09111713767
-شرکت تولیدی کشت وصنعت سفید دانه گنبد (به مدیریت جناب آقای شوره ای)- تلفن09113713034
-شرکت تولیدی فراورده های غذایی نازلی لبن گنبد( به مدیریت جناب آقای دوردی نژاد)- تلفن :09111723557
-شرکت تولیدی فراورده های در یایی کیانیان شمال(به مدیریت جناب آقای مهدی حجتی)- تلفن :09113758092
-شرکت تولیدی گرگان مالت زرین (به مدیریت جناب آقای خراسانی)- تلفن:09112759573
-شرکت تولیدی صنایع غذایی 444(به مدیریت جناب آقای حسینی) – تلفن :09119002005
-شرکت تولیدی خوشه زرین گلستان (به مدیریت جناب آقای رنجبر)- تلفن :09111756414
-شرکت تولیدی بهمن گستر( به مدیریت جناب آقای تجری) – تلفن :09113731511
بر اساس اطلاعات بدست آمده، بيشتر از يک پنجم فرآورده هاي غذايي در کشورهاي در حال توسعه به صورت ضايعات بر اثر فساد ناشي از عوامل گوناگون فيزيکي، شيميايي و بيولوژي در مراحل کاشت، داشت و برداشت و پس از برداشت تا زمان توزيع و مصرف از بين مي رود. اين در حالي است که شمار قابل توجهي از مردم اين کشورها براي تأمين مواد غذايي مورد نياز خود در تنگنا مي باشند.ضايعات محصولات کشاورزي ايران حدود 25 الي 30 درصد برآورد مي شود. ارزش اقتصادي آن حدود 5 ميليارد دلار مي باشد . اين ميزان مي تواند غذاي 20 ميليون نفر را تأمين نمايد. اين مطلب در شرايطي است که 25 الي 30 درصد از جمعيت کل کشور از نظر ميزان مصرف انرژي، پروتئين و ويتامين ها آسيب پذير بوده و 10 درصد آنان دچار کمبودهاي شديد تغذيه اي و از بيماريها و عوارض ناشي از سوء تغذيه رنج مي برند.براي مقابله با اين تبعات نا مطلوب، با برنامه ريزي صحيح جهت توسعه و حمايت از صنايع تبديلي و تکميلي بخش کشاورزي مي توان اين محصولات را که مقادير انبوهي از آنها در طول زمان برداشت، حمل و نقل، انبار داري و عرضه ضايع مي شود و گاه زيان هاي جبران ناپذيري را به کشاورزان و اقتصاد کشور وارد مي آورد، به ارزش افزوده تبديل کرد.بدون ترديد ايجاد صنايع تبديلي در روستاها يکي از سودمند ترين ارتباطات بين دو بخش صنعت و کشاورزي است. اين صنايع از ميزان بيکاري هاي دائمي و فصلي در مناطق روستايي مي کاهد، همچنين زمينه مناسب جهت توسعه مناطق روستايي را فراهم آورده و به افزايش توليدات روستايي، بهره وري، ايجاد فرصت هاي شغلي، تأمين نيازهاي اساسي ، پيوند با ديگر بخش هاي اقتصادي و کاهش نابرابري هاي منطقه اي منجر خواهد شد. لذا اينگونه صنايع مي تواند پيش نياز استراتژي صنعتي شدن و تأمين کننده امنيت غذايي در کشور باشد.
در اقتصاد کشاورزي معاصر صنايع تبديلي عامل مهمي در فرآوري محصولات کشاورزي مي باشد . از يک سو ارزش افزوده محصولات اوليه بخش را ارتقا مي دهد و از سوي ديگر محصولاتي به بازار ارايه مي کند که با استفاده از تکنولوژي مدرن به دست آمده اند . بنابراين از نظر استمرار توليد و مولد بودن داراي ويژگي هاي مناسبي هستند. علاوه بر اين از منابع موجود به نحو مطلوبي استفاده و کارايي و راندمان منابع در مقايسه با حالت قبل به نحو قابل توجهي افزايش مي يابد . اشتغال ايجاد شده در صنايع تبديلي از نظر مولد بودن و بهره وري قابل توجه است . با تبديل و فرآوري محصولات كشاورزي ضمن توليد مواد غذايي و ساير فراورده‌هاي با ارزش افزوده بالا، امكان نگهداري و حمل و نقل آسان آنها را فراهم مي‌نمايد.
بيش از 85 درصد صنايع تبديلي و تكميلي مربوط به بخش كشاورزي را صنايع غذايي تشكيل مي دهد . با توجه به آثار مستقيم و غير مستقيم اين صنايع از نظر توليد و اشتغال كه در بخش كشاورزي برجاي مي‌گذارد موجب رشد و شكوفايي درسطح کلان اقتصاد مي‌گردد.ز شرايط عمده و مهم توسعه کشاورزي، يکپارچگي آنست. يکي از مصاديق يکپارچگي توسعه کشاورزی همپيوندي دروني واحدهاي توليدي است. کشت زمين و زراعت از يک سو با دامداري پيوند مي خورد و از سوي ديگر با صنعت . وظيفه مهم و خطير همپيوندي تلفيق توليد کشاورزي- صنعت در کليه سطوح مي باشد. تلفيق توليدات کشاورزي و صنعتي از فاصله و تفاوت بين شهر و روستا خواهد کاست. از طرفي به رشد بيشتر مواد خام کشاورزي مدد مي رساند.
کشورهاي توسعه يافته همواره سياست اقتصادي خود را بر مبناي تلفيق کشاورزي و صنعت استوار کرده اند. ميزان تحقق پذيري پيوند زراعي - صنعتي درسطح ملي در حد قابل توجهي به رشد متوازن کشاورزي و صنعت، همبستگي متقابل آنها و همچنين ارضاي کامل و متقابل نيازهاي يکي به توسط ديگري مربوط ميشود.يوند زراعي- صنعتي مترادف است با رشد و توسعه شاخه هايي از صنعت که ماشين آلات و تجهيزات، کود، وسايل حفاظتي، برق (که مي توان از آن به مهندسي کشاورزي ياد کرد) و غيره را تأمين مي‌کند. از طرف ديگر کشاورزي نيازمند رشد صنايع ساختماني و توليد مصالح ساختماني براي تأسيسات در حوزه روستايي از جمله طرح هاي آبياري و زهکشي و غيره است. انبارها، سردخانه ها در فرآيند کشاورزي داراي اهميت فراوان است. همچنين شبکه راههاي محلي براي جابجايي و نقل و انتقال محصولات صنعتي و کشاورزي.
به همان مقدار که در نظر گرفتن نيازهاي کشور به محصولات کشاورزي ضروري است، تعيين اقدامات همسويه و همپيوند کشاورزي و صنعتي جهت انجام برنامه توليد نيز ضروري است. محصولات کشاورزي اغلب ارزش ويژه ضعيفي دارند، بطوريکه امکان استفاده سودآور از آنها بعنوان کالا غالباً به لحاظ فسادپذيري به دايره کوچکي محدود مي شود. بسياري از محصولات صنايع غذايي دوامشان بيشتر از محصولات خاکي است. همچنين ضايعات اين کارخانه ها داراي موادي است که مستقيم يا به عنوان علوفه نوعي کود عالي بوجود مي آورد که باعث تقويت زمين اند. بعلاوه اينکه در فصول غير کشاورزي اشتغالزاست.1- فراهم نمودن زمينه اشتغال ازطريق ايجاد و توسعه صنايع تبديلي و تكميلي كشاورزي و صنايع روستايي و حمايت آن.
2- تنوع بخشيدن به فعاليت هاي غير كشاورزي جهت جذب هرچه بيشتر نيروهاي مازاد بر بخش كشاورزي در روستاها و كمك به ايجاد و تعادل اقتصادي، بين نقاط شهري و روستايي.
3- برنامه ريزي و همكاري در جهت افزايش در آمد شاغلان بخش كشاورزي.
4- مشاركت در توليد قسمتي از كالاها و مواد مصرفي مورد نياز كشور.
5- ايجاد رونق اقتصادي از طريق بازگشت ارزش افزوده محصولات كشاورزي و تبديل كننده به روستائيان.
6- برنامه ريزي در جهت ارتقاء سطح تكنولوژي فعاليت هاي سنتي و بومي مناطق روستايي.
7- ساماندهي و حمايت از واحدهاي موجود روستاها در قالب شناسايي و صدور مجوز كارت شناسايي.
8- ايجاد واحدهاي صنعتي جديد در مناطق روستايي در قالب صدور مجوزهاي صنعتي براي متقاضيان.
9- ايجاد نواحي صنعتي روستايي و احداث تأسيسات اوليه در زمينه هاي لازم جهت استقرار صنايع در اين نواحي به منظور كاهش مشكلات متقاضيان براي تهيه زمين با توجه به مزايايي كه استقرار صنايع در اين نواحي نسبت به واحدهاي منفرد و پراكنده از جنبه هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، صنعتي و توليدي دارد.
10- ارائه خدمات و تسهيلات لازم به متقاضيان جهت اجراي طرح هاي توليدي خود
ضوابط بهداشتی کارگاهها و کارخانه های فرآوری و بسته بندی محصولات شيلاتی
تأسيسات بايد حداقل شرايط زير را دارا باشند :
ف ) بوسيله مرجع ذيصلاح ( سازمان دامپزشکی کشور ) مورد تاييد قرار گرفته و دارای پروانه بهداشتی بهره برداری باشند .
ب ) سيستم HACCP در آنها به اجرا گذاشته شود .
پ ) از فضای کافی برای عمليات ، تحت شرايط بهداشتی مناسب برخوردار بوده و حوادث طبيعی مثل سيل آن را تهديد ننموده و تحت بوهای نامطبوع ، دود ، گرد وغبار و آلودگی قرار نگيرد .
ت ) ساختمان بايد دارای تهويه مناسب ، نور کافی بوده وبراحتی قابل تميز شدن باشد .
ث ) مصالح بکار رفته در ساختمان نبايد هيچگونه ماده مضری را به آبزيان يا فرآورده های آن منتقل نمايد .
ج ) ساختمان بايد به شکلی باشد که از ورود حشرات ، پرندگان و ديگر موجودات مزاحم و همچنين آلودگی های محيطی مثل دود ، گرد وغبار و ......... جلوگيری شود .
چ )تاسيسات بايد به شکلی باشد که قسمتهای تميزو قسمتهای آلوده کننده کاملاً از يکديگر جدا بوده و آلودگی جانبی اتفاق نيفتد .
ح ) سالنهای مخصوص آماده سازی و فرآوری بايد دارای خصوصيات زير باشند :
1- کف بايد در برابر آب نفوذ ناپذير بوده و به آسانی تميز و ضدعفونی شده و طوری طراحی شده باشد که تخليه و خروج مايعات زائد به فاضلابها بسهولت انجام گيرد .
2_ديوارها بايد غير قابل نفوذ به آب ، غير جاذب و قابل شستشو بوده و رنگ روشن داشته باشند . تا ارتفاعی که مورد نياز است بايد صاف و بدون درز و شکاف بوده و براحتی تميز و ضدعفونی گردند . زوايای بين ديوارها ، کف و سقف بايد حالت انحنا داشته و راحت تميز گردند.
2- سقف بايد به شکلی ساخته شود که از تجمع مواد و کثيف شدن ، رشد قارچها و پوسته شدن جلوگيری شده و براحتی تميز گردد.
3- پنجره ها بايد طوری طراحی شوند که از تجمع مواد جلوگيری کرده و محلهايی که باز می شوند با توری پوشيده شوند . توريها بايد براحتی تميز شده و در مواقع لزوم تعويض گردند .
4- از امکانات تهويه ای مناسب و نور کافی طبيعی يا مصنوعی برخوردار باشند .
5- از وجود امکانات کافی جهت تميز کردن و ضد عفونی دستها در محل کار و داخل توالتها ضروری است . شيرهای آب بايد اتوماتيک بوده و بدون دخالت دست عمل نمايند . در اين مکانها بايد از حوله های يکبار مصرف استفاده گردد .
6- تسهيلات لازم برای شستشو دستگاهها ، تجهيزات و ابزار آلات فراهم شود
خ ) ابزار وسايل کار مانند ميز برش ، ظروف ، محفظه ها ، تسمه نقاله ها ، چاقو و همگی بايد از مواد ضدزنگ ساخته شده و به آسانی بتوان آنها را تميز و ضدعفونی نمود .
د ) چنانچه محفظه ای ضد آب و ضد زنگ مخصوص برای نگهداری محصولات شيلاتی غير قابل مصرف انسانی وجود داشته و در پايان هر شيفت کاری تخليه نمی شود ، بايد محل مناسبی برای نگهداری آنها وجود داشته باشد .
ذ ) تسهيلات کافی جهت بهره برداری از منابع آب قابل شرب يا آب تميز دريا که بوسيله يک سيستم مناسب تصفيه شده باشد ، بايد وجود داشته باشد . اين منابع آبی بايد دارای فشار و ذخيره کافی باشند استفاده از آب غير قابل شرب برای مصارف توليد بخار ، آتش نشانی و خنک سازی تجهيزات برودتی مجاز است ولی بايد اطمينان حاصل گردد که باعث آلودگی فرآورده های توليدی نگردد .
ر ) وجود سيستم بهداشتی دفع فاضلاب و آبهای زائد ضروری است .
ز ) تعدادکافی اتاقهای رختکن ، دستشوئی و توالت بايد وجود داشته باشد که کاملاً در شرايط بهداشتی باشند توالتها نبايد مستقيماً به محل سالن فرآوری راه داشته باشند . دستشوئی ها بايد مجهز به مواد پاک کننده و حوله های يکبار مصرف بوده ، شير آب آنها بايد اتوماتيک و بدون دخالت دست باز وبسته شود.
ژ ) در محل ورودی فرآوری بايد حوضچه گندزدايی تعبيه شود تا کارکنان هنگام عبور از داخل آن بگذرند .
2-3- شرايط کلی بهداشت در ساختمانها و تجهيزات:
الف ) کفها ، ديواره ها و قفسه ها ، سقفها و پوشش آنها ، تجهيزات ، لوازم و ابزار کار در محل فرآوری محصولات شيلاتی ، همگی بايد تميز ، مرتب و آماده کار باشند . بطوريکه منبع آلوده کننده ای برای فرآورده ها ايجاد نکنند .
ب ) طبق يک برنامه منسجم بايدکليه جانوران موذی و حشرات را از درون تأسيسات و تجهيزات دفع ونابود ساخت . واد مخصوص مانند حشره کشها و يا هرگونه ماده سمی ديگر بايد در محل مخصوص يا در قفسه های قفل دار ، نگهداری شوند . استفاده از چنين موادی نبايد خطر آلودگی فرآورده ها را در پی داشته باشد .
پ ) محل کار ، ابزار آلات و تجهيزات داخل کارخانه بايد اختصاصاً برای فرآوری محصولات شيلاتی استفاده گردند .
ت ) برای کليه اهداف بايد از آب قابل شرب ، طبق استانداردها و ياآب تميز دريا استفاده گردد . بطور استثنا می توان از آبهای غير آشاميدنی برای مصارف توليد بخار ، آتش نشانی و خنک کردن دستگاههای برودتی استفاده نمود ولی بايد مطمئن شد که چنين آبهايی برای مصارف ديگر استفاده نشده و برای فرآورده ها آلودگی ايجاد ننمايد .
ث ) مواد پاک کننده و ضدعفونی و موارد مشابه بايد به تاييد مقامات ذيصلاح برسد و استفاده از آنها اثرات نامطلوبی بر ماشين آلات و تجهيزات و فرآورده ها نداشته باشد .
3-3- شرايط کلی بهداشت کارکنان :
کارکنان بايد از بالاترين استاندارد پاکيزگی برخوردار باشند خصوصاً :
الف) بايد لباسهای تميز و مناسب داشته و کلاه مخصوص برای پوشاندن موها بر سر داشته باشند .
ب ) کارکنان بايد قبل از شروع بکار در اين تاسيسات ، مورد معاينه پزشکی قرار گرفته و سلامتی آنها تاييد گردد.
پ ) کارکنان مسئول جابجايی ، آماده سازی و فرآوری محصولات شيلاتی بايد دستهای خود را حداقل قبل از شروع هر شيفت کاری و يا موقعی که لازم است شسته و ضدعفونی کنند .
ت ) مديريت کارگاه بايد تمام اقدامات لازم را بعمل آورند تا از کار و فعاليت افرادی که مستعد آلوده سازی فرآرده های شيلاتی هستند ، جلوگيری بعمل آورند .
ث ) سيگار کشيدن ، انداختن آب دهان ، خوردن و آشاميدن در محل کار و انبار فرآورده های شيلاتی ، ممنوع می باشد .
پيوست ها
بخش 1 ) تعاريف
برای نائل شدن به هدفهای اين طرح تعاريف زير بايد مورد توجه قرار گيرد :
1-1- فرآورد های شيلاتی :
يعنی کليه جانوران دريايی ، آب شيرين و پرورشی يا بخشهايی از بدن آنها که می توانند ، به مصرف انسانی برسند .
1-2- فرآورده های پرورشی :
يعنی کليه فرآورده های آبزی که در دريا و ساحل اقدام به تکثير و پرورش آنها می شود .
1-3- شناور صيادی:
به کليه قايقها ، لنجها و کشتيهايی که اقدام به صيد فرآورده های شيلاتی می کنند ، اطلاق می گردد . آن دسته از شناورهايی که در آنها عمليات انجماد صورت می گيرد در اين گروه قرار نميگيرد .
1-4- اسکله :
منظور از اسکله در اين طرح هرگونه تخليه صيد از دريا به ساحل است که ميزان تخليه صيد در آن قابل توجه می باشد .
1-5- کارخانه يا کارگاه :
هر گونه تأسيساتی که فرآورده های شيلاتی در آن آماده ساز ی ، فرآوری و بسته بندی ميگردند .
1-6- آب آشاميدنی و يا قابل شرب:
آب تازه و مناسب مصرف انسانی
1-7- خنک سازی :
به خنک کردن فرآورده های شيلاتی تا درجه حرارت نزديک به دمای ذوب يخ گفته ميشود .
1-8- فرآورده های منجمد :
يعنی هر فرآورده شيلاتی که تحت عمليات انجماد قرار گرفته و در دمای نقطه مرکزی آن به 18- درجه سانتيگراد يا کمتر رسيده باشد .
1-9- آب تميز دريا :
يعنی آب دريا که فاقد هرگونه آلودگی ميکروبی ، مواد زيان آور يا پلانکتونهای سمی دريايی به ميزانی که کيفيت بهداشتی فرآورده های شيلاتی را متأثر سازد ، باشد و با استانداردهای آب آشاميدنی مطابقت داشته باشد .
1-10- تميز کردن :
دفع مواد ظاهری ازسطوح
1-11- ضدعفونی :
کاربرد عامل فيزيکی يا شيميايی مجاز به منظور پاک کردن سطوح و حذف ميکروبها .
1-12- مواد بسته بندی :
کليه مواردی مثل ورق ، لفاف ، کاغذهای مومی ، کارتن و جعبه که برای پوشاندن و حفاظت آبزيان يا فرآورده های آنها مورد استفاده واقع شده وبه تصويب مراجع ذيصلاح رسمی رسيده باشد .
1-13- مرجع ذيصلاح :
سازمان دامپزشکی ايران که مسئول نظارت بهداشتی آبزيان و فرآورده های آنها می باشد .
بخش 2 )
ضوابط بهداشتی شناورهای صيادی
1-2- شناورهای صيادی پس از هربار تخليه صيد بايستی انبار ماهی و انبار يخ خود و بخشهايی از شناورکه مستقيم با محصولات شيلاتی داشته اند را با مواد پاک کننده و آب تميز دريا يا آب قابل شرب شستشو نمايند .
2-2- وجود سايبان برای شناورها جهت کسب مجوز صيد الزامی است . استفاده از سايبان در هنگام تخليه و تفکيک صيد در روی عرشه ضروری می باشد .
3-2- لازم است شناورها به سرويسهای بهداشتی و دستشويی پيش ساخته مجهز شوند .
4-2- نصب و استفاده از يخ خردکن برای تأمين يخ پودر شده در شناورها ضروری است .
5-2- صدور مجوز صيد برای شناورهای صيادی کلاس لنج و بالاتر که فاقد انبار بهداشتی ماهی و يخ باشند پس از اخذ تعهد مبنی بر بهينه سازی انبار شناور صادر می شود ، در عين حال شناورهای دارای انبار بهداشتی دو روز پيش از شناورهای مشابه خود مجوز صيد دريافت می نمايند .
6-2- کليه شناورها بايد قبل از شروع فصل صيد نسبت به سمپاشی و ضدعفونی کليه بخشهای شناور خود عليه جانوران موذی اقدام نمايند در اين رابطه شيلات استان باهمکاری اتحاديه صيادی نسبت به برنامه ريزی و مديريت انجام اين موضوع اقدام نمايد . بديهی است بازرسان دامپزشکی گواهی مربوطه را در اين رابطه صادر خواهند نمود ووجود اين گواهی برای صدور مجوز صيد شناورها الزامی است .
7-2- بخشها و محفظه های مخصوص نگهداری محصولات شيلاتی در شناور هنگام استفاده بايد کاملاً تميز بوده و نبايد قابليت آلوده شدن با سوخت شناور يا آب موجود در آن را داشته باشند .
8-2- محصولات شيلاتی بايد طوری جابجا و انبار گردند که از له شدن آنها جلوگيری شود .
9-2- هنگامی که محصولات شيلاتی روی عرشه قرار می گيرند ، بايد هرجه سريعتر نسبت به ممعانت از آلوده شدن و اثرات نور خورشيد و ساير منابع گرمازا حفاظت شوند .
10-2- پرسنل مسئول جابجايی محصولات شيلاتی بايد ملزم شوند که استانداردهای بالای بهداشتی را در مورد خود و ديگران رعايت نمايند .
11-2- تخليه محتويات تور بر روی عرشه چوبی ممنوع بوده و در صورت تخليه در روی عرشه ، جنس آن از موادی باشد که براحتی قابليت شستشو و ضدعفونی شدن را داشته باشند .
بخش3 )
مسائلی که هنگام تخليه صيد و پس از آن در اسکله ها بايد مورد توجه قرار گيرد :
1-3- تجهيزات تخليه صيد بايد از موادی ساخته شوند که به آسانی تميز و ضدعفونی گرديده و در شرايط مناسب فنی و بهداشتی نگهداری شوند .
2-4- در هنگام تخليه بايد از آلودگی محصولات جلوگيری گرديده ودر صورت امکان از تجهيزات تخليه مکانيکی استفاده شود .
3-4- عمليات تخليه بايد به سرعت انجام گيرد .
4-3- محصولات دريايی بر اساس طبيعت خود ، بدون تاخير ، در يک محيط محافظت شده و در درجه حرارت مورد نياز قرارداده شوند و در صورت نياز هنگام حمل ، نگهداری و فروش در يخ نگهداری گردند .
5-3- محلهای عرضه و عمده فروشيهای محصولات دريايی که در اسکله های صيادی واقع شده باشد :
الف ) پوشيده بوده و دارای ديواره هايی باشند که براحتی تميز و ضدعفونی گردند .
ب ) دارای سطح غير قابل نفوذ به آب بوده تا به آسانی شستشو و ضدعفونی گرديده و همچنين دارای زهکشی مناسب باشند تا آب براحتی عبور نمايد .
پ ) سيستم دفع فاضلاب کاملاً بهداشتی باشد .
ت ) دارای سرويسهای بهداشتی با تعداد مناسبی دستشوئی و توالتهای مجهز به سيفون باشند .دستشوييها بايد با مواد شستشو دهنده دستها و حوله های يکبار مصرف تجهيز شوند .
ج ) برای اهداف ديگر مورد استفاده قرارنگرفته و از ورود وسائط نقليه دودزا و حيوانات به محوطه جلوگيری شود.
چ ) بطور منظم شستشو شده و پس از هر بار تخليه محصول و يا فروش ، سبدهای محصول با آب آشاميدنی شسته شده و در صورت لزوم ضدعفونی گردند .
ح ) دارای تابلوهای ممنوعيت کشيدن سيگار ، انداختن آب دهان ، غذا خوردن و نوشيدن بوده و اين تابلوها در مکانهای مناسب که در ديد عموم باشند ، نصب گردند .
خ ) دارای تسهيلات کافی جهت بهره برداری از منابع آب قابل شرب يا منابع آب تميز دريا و يا آب دريای تصفيه شده بوسيله يک سيستم مناسب باشد . اين منابع آبی بايد دارای فشار و ذخيره کافی باشند .
د ) دارای مخازن ويژه برای نگهداری محصولات شيلاتی نامناسب برای مصرف انسانی باشند . جنس اين مخازن بايد از مواد ضدآب و مقاوم به خوردگی باشد .
ذ ) بايد بازرسين بهداشتی در محل حضور داشته و همچنين تجهيزات مورد نياز بازرسی وجود داشته باشد .
ر ) شرايط عمومی بهداشت پرسنل بايد رعايت گردد .
خلاصه
آلودگيهاي مواد غذايي و محصولات شيلاتي در سالهاي اخير در كشورهاي مختلف جهان مراجع بهداشتي را به سمت استفاده از روشهاي اطمينان بخش كنترل بهداشت مواد غذايي رهنمون كردهاست. اشرشيا كلي سالمونلا اينترتيديس و ليستريا مونوسايتو?نز عامل بسياري از بيماريهاي گزارش شده در محصولات غذايي از جمله فرآوردههاي شيلاتي است . بعضي از اين آلودگيها منجر به مرگ مصرف كنندگان نيز شده است .
از سوي ديگر وجود پسماند بعضي از مواد شيميايي مصرفي در آبزيپروري نظير مالاشيت گرين نگراني هاي زيادي را در كشورهاي مختلف به وجود آورده است . اين نگرانيها آنقدر جدي است كه سازمان فائو (FAO) به عنوان مرجع امنيت غذا در جهان آموزش استفاده از روش هاي صحيح آبزيپروري (GAP) و كاربرد جايگزين هاي اين مواد را در دستور كار خود قرار داده است .
در ايالات متحدهي آمريكا با تاييد استفاده از اوزون در صنايع غذايي و آبزيپروري توسط ادارهي غذا و داروي اين كشور (FDA) كاربرد اين ماده را به عنوان عامل ضد ميكروبي در فرآورش انبارش و نگه داشت مواد غذايي و دريايي و نيز تكثير و پرورش آبزيان گسترش داده است . استفاده از اين ماده در صنايع غذايي و شيلاتي كشورهاي ?اپن استراليا فرانسه و ساير كشورهاي پيشرفته در صنعت غذا و آبزيپروري نيز مجاز اعلام شده است .
معرفي اوزون
اوزون به طور طبيعي در اتمسفر توليد مي شود . اوزون سه اتمي با نماد O3 و وزن ملكولي 48 است . اين ماده از اثر تابش نور ماوراي بنفش (UV) يا بار الكتريكي فشار قوي بر اكسي?ن (O2) به وجود ميآيد . اين گاز بي رنگ نخستين بار توسط اسكونبين (Schonbein) در سال 1840 كشف شد . اوزون در غلظت هاي كم داراي بوي تند و زنندهيي است ولي در غلظتهاي بالاتر قابل حس نيست . اوزون بسيار خورنده است و بسياري از پلاستيك ها را به سرعت از بين مي برد . اين ماده ميكربها را از طريق اكسايش و نابودي ديوارهي سلولي آن ها نابود ميكند .
نابودي ميكروارگانيسم هاي بيماريزا نظير اسپور باكتريها كيستها و ويروسها بدون نياز به زمان طولاني از امتيازهاي اوزون است . جدول 1 فهرست ميكروارگانيسم هايي است كه اوزون قادر به نابودي آن ها است . مواد آلي مانند يك سپر اوزون را خنثا كرده و از باكتريها حفاظت ميكند . از اين رو براي نابودي ميكروارگانيسمهاي احاطه شده با مواد آلي نياز به غلظتهاي بالاتري از اوزون است .
اوزون 52 درصد قوي تر از كلر و نيز قويترين مادهي اكسيدكننده براي نابودي ميكروبها است . بر خلاف ساير گندزداها اوزون در سطوح و غذاها پسماندي نداشته و به واسطهي تركيب با مواد آلي و يا تجزيهي طبيعي به اكسي?ن تبديل ميشود . نيمه عمر اوزون در مقايسه با ديگر گندزداها پايين است . جدول 2 قدرت انواع مواد اكسيدكننده را با هم مقايسه كرده است .
آب حاوي اوزون (محلول اوزون ) قادر به گندزدايي سطوح تجهيزات و مواد خام است . در شكل گازي اوزون به عنوان مادهي نگهدارنده ميتواند عمر ماندگاري محصول را افزايش دهد .
مزاياي استفاده از اوزون
اوزون مادهي اكسيدكنندهي قوياي است و كاربردهاي صنعتي زيادي است . مزاياي استفاده از اين گاز به شرح زير است :
1. اوزون را به آساني و در محل مورد نياز ميتوان توليد كرد
2. اوزون يكي از موثرترين مواد اكسيدكننده است
3. اوزون به سرعت به اكسي?ن تبديل شده و پسماندي ندارد
4. واكنش اوزون با مواد هيچ نوع مادهي سمي توليد نميكند
5. در مقايسه با ساير مواد گندزدا سرعت عمل بيشتري دارد
6. اوزون بر طيف گستردهيي از ميكروارگانيسم ها تاثير دارد .
كاربرد اوزون در صنايع شيلاتي
اوزون نخستين بار در دهه ي 1920 براي كم كردن بارميكروبي محصولات شيلاتي و بهبود وضعيت ايمني اين فرآوردهها استفاده شد . در دهههاي اخير پيشرفتهاي انجام شده در الكترونيك و فنآوري توليد اوزون باعث ابداع نسل جديد دستگاههاي فشرده و كم حجم توليد اوزون و استفاده ي بيشتر از اين ماده شده است . كاربردهاي اوزون در صنايع شيلاتي را ميتوان به صورت زير دسته بندي كرد :
شست وشوي آبزيان
چنانچه ماهي / ميگو پس از صيد/ برداشت با آب اوزون زده شده شستوشو شود ماندگاري آن به دليل كاهش بار ميكروبي افزايش مي يابد . ويوله (Violle) اين افزايش زمان را 5 روز گزارش كردهاست . بر اساس همين گزارش او كيفيت ميكروبي آب دريايي كه حاوي باكتريهايي نظير باسيلوسTyphus و باسيلوسColi بوده است را با استفاده از اوزون به كيفيت ميكروبي آب آشاميدني كاهش داده است . ويوله مشاهده كرد كه تماس آب حاوي اوزون با سختپوستان دريايي هيچ اثري بر طعم يا ظاهر آنها ندارد .از اين رو پيشنهاد كرد براي كم كردن بار آلودگي سختپوستان دريايي از آب سرد شدهي حاوي اوزون استفاده شود .
استفاده از يخ حاوي اوزون براي خنكسازي ماهي
استفاده از يخي كه از آب اوزون زده شده توليد شده است ضمن كاهش بار ميكروبي باعث طولانيتر شدن زمان نگهداري ماهي / ميگو ميشود . مطالعهي انجام شده در اين خصوص حاكي از آن است كه استفاده از يخ حاوي اوزون در كاهش شمارش كلي ميكروب ها تاثير بسيار زيادي دارد . در اين مطالعه تعداد كل باكتري ها بعد از 12 روز نگهداري ماهي با يخ معمولي و يخ حاوي اوزون به ترتيب 2.800.00 و 90.000 شمارش شده است .
مطالعهي سالمون و گال (Salmon & Gall) در اين زمينه حاكي از آن است كه چنانچه ماهي تازه در زير يخ حاوي اوزون نگهداري شود كيفيت خوراكي خود را به مدت 12-16 روز حفظ ميكند . همچنين كيفيت ماهي تازه يي كه در يخ توليدي از آب كلر زده شده نگهداري شده بود بعد از 8 روز غيرقابلخوردن گزارش شده است .
بر اساس گزارش گراهام و همكاران (Graham , et al) استفاده از اوزون در خنكسازي و نگهداشت ماهي سفيد ) (White Fish ميتواند عمر ماندگاري آن را 50 درصد افزايش دهد .
گندزدايي سطوح و تجهيزات فرآورش
بررسي ها نشان داده است كه اوزون 52 درصد قويتر از كلر در نابودي ميكروارگانيسم ها است و سرعت نابودي آن بيش از 3 مرتبه است . استفاده از اوزون سطح ايمني محصول را در برابر باكتريهاي بيماريزا نظير E.coli افزايش ميدهد .
هنگام استفاده از اوزون در نظافت و گندزدايي واحدهاي فرآوري آبزيان اقدامهاي زير را بايد انجام داد :
1. تميز كردن سطوح و تجهيزات از باقي ماندهي ماهي / ميگو
2. پاشش آب حاوي اوزون به سطوح و تجهيزات بدون استفاده از ديگر مواد شيميايي / گندزدا .
تصفيهي فاضلاب
فاضلاب واحدهاي صنايع شيلاتي به خصوص واحدهايي كه در فرآورش محصول از مقادير زيادي آب استفاده ميشود – مانند كارخانههاي توليد سوريمي / كنسرو ماهي – داراي مقدار زيادي خون چربي پروتيين و غيره است . BOD و COD فاضلاب اين كارخانهها بسيار بالا است و براي كاهش آن ها اقدامهاي مناسبي را بايد انجام دا د. اوزون قادر است همرا با ديگر روش هاي فيزيكي و شيميايي فاضلاب واحدهاي صنايع شيلاتي را به راحتي تصفيه كند .
كاربرد اوزون در آبزيپروري
اوزون نقش مهمي در جلوگيري وحذف بيماريهاي ماهي در سامانههاي پرورش آبزيان دارد . اين ماده باعث گندزدايي و اكسايش آلايندههاي موجود در آب ميشود . اوزون باعث نابودي ويروسها باكتريها قارچ ها و پروتوزوآ ميشود . اين ماده در مقابله با استرپتوكوكوسهاي موجود در محيط پرورش اثر بسيار خوبي دارد . مطالعهيي كه در اين زمينه انجام شد حاكي است كه در پرورش آبزيان استفاده از اوزون ميتواند تعداد شمارش باكتريها را از 2.800.000 به 90.000 كاهش دهد . همچنين استفاده از اوزون موجب افزايش رشد ماهي و كاهش استفاده از داروها و آنتيبيوتيك ها در آبزيپروري ميشود .
براي دست يابي به بالاترين حد بازماندگي در مراكز تكثير ماهي / ميگو آب ورودي بايد تميز و عاري از ميكروارگانيسم ها و ديگر آلودگيها باشد .اوزون باعث سترونسازي آب ورودي به هچريها شده موجب افزايش درصد بازماندگي و حذف مواد شيميايي براي آمادهسازي آب ميشود . اوزون همچنين ميتواند مقدار اكسي?ن حل شده در آب را افزايش دهد و در مقايسه با كلر كه براي حيات ماهي مشكلآفرين است مخاطرهيي را در بر ندارد .
در پرورش ميگو اوزون باعث حذف ويبريوها – كه عامل بيماري در پرورش ميگو هستند - ميشود . آب اوزون زده شدهي دريا سبب سالم ماندن ميگوي پرورشي ميشود .
در تحقيقي كه توسط بولاك و همكاران(Bullak . et al) انجام شد حاكي از آن است كه استفاده از 25 گرم اوزون در كيلوگرم غذاي ماهي موجب بهبود كيفيت آب كارايي بهتر .....ها كاهش بيماري آبششي ماهي كاهش مرگ و مير و كن كردن نيازهاي شيميايي براي كنترل BOD در سامانهي مدار بستهي پرورش قزلآلا شده است .
اوزون جايگزين بسيار مناسبي براي مالاشيت گرين كه يك مادهي شيميايي غير مجاز است مي باشد.
مزاياي استفاده از اوزون در آبزيپروري
كاربرد اوزون در آبزيپروري امتيازهاي زير را در بر دارد :
1. بهبود كيفيت آب
2. افزايش مقدار رشد
3. كاهش بيماريها و حذف مواد شيميايي و داروها
4. بي خطر بودن براي ماهي / ميگو
5. افزايش اكسي?ن محلول در آب
6. نابود كردن اجرام خارجي
7. انعقاد اجرام كلوييدي 1-30 ميكرون و جداسازي آن ها در بيو.....ها
8. جداسازي نيتريت در سامانه هاي مداربسته از طرق اكسايش آن .
ايمني اوزون
اوزون در غلظتهاي پايين نيز سمي است . اين گاز در غلظت هاي بالا به ريه آسيب جدي ميرساند. از اين رو در جايگاه هاي توليد اوزون مقررات ايمني بايد جدي گرفته شود . مقدار اوزون در محيط كار بسته بايد كم تر از 0.2 ppm در يك دورهي 15 دقيقه يي باشد .
براي حفاظت از كارگران بايد از دستگاههاي هشداردهنده و مراقبتي در جايگاه هاي توليد اوزون استفاده كرد . تهويه ي محل توليد اوزون نيز از اهميت زيادي برخوردار است . كارگران يا متصديان دستگاه قبل از ورود به محوطهي توليد بايد از تهويهي محل پيش از ورود مطمين شوند .
خلاصه
آلودگيهاي مواد غذايي و محصولات شيلاتي در سالهاي اخير در كشورهاي مختلف جهان مراجع بهداشتي را به سمت استفاده از روشهاي اطمينان بخش كنترل بهداشت مواد غذايي رهنمون كردهاست. اشرشيا كلي سالمونلا اينترتيديس و ليستريا مونوسايتو?نز عامل بسياري از بيماريهاي گزارش شده در محصولات غذايي از جمله فرآوردههاي شيلاتي است . بعضي از اين آلودگيها منجر به مرگ مصرف كنندگان نيز شده است .
از سوي ديگر وجود پسماند بعضي از مواد شيميايي مصرفي در آبزيپروري نظير مالاشيت گرين نگراني هاي زيادي را در كشورهاي مختلف به وجود آورده است . اين نگرانيها آنقدر جدي است كه سازمان فائو (FAO) به عنوان مرجع امنيت غذا در جهان آموزش استفاده از روش هاي صحيح آبزيپروري (GAP) و كاربرد جايگزين هاي اين مواد را در دستور كار خود قرار داده است .
در ايالات متحدهي آمريكا با تاييد استفاده از اوزون در صنايع غذايي و آبزيپروري توسط ادارهي غذا و داروي اين كشور (FDA) كاربرد اين ماده را به عنوان عامل ضد ميكروبي در فرآورش انبارش و نگه داشت مواد غذايي و دريايي و نيز تكثير و پرورش آبزيان گسترش داده است . استفاده از اين ماده در صنايع غذايي و شيلاتي كشورهاي ?اپن استراليا فرانسه و ساير كشورهاي پيشرفته در صنعت غذا و آبزيپروري نيز مجاز اعلام شده است .
معرفي اوزون
اوزون به طور طبيعي در اتمسفر توليد مي شود . اوزون سه اتمي با نماد O3 و وزن ملكولي 48 است . اين ماده از اثر تابش نور ماوراي بنفش (UV) يا بار الكتريكي فشار قوي بر اكسي?ن (O2) به وجود ميآيد . اين گاز بي رنگ نخستين بار توسط اسكونبين (Schonbein) در سال 1840 كشف شد . اوزون در غلظت هاي كم داراي بوي تند و زنندهيي است ولي در غلظتهاي بالاتر قابل حس نيست . اوزون بسيار خورنده است و بسياري از پلاستيك ها را به سرعت از بين مي برد . اين ماده ميكربها را از طريق اكسايش و نابودي ديوارهي سلولي آن ها نابود ميكند .
نابودي ميكروارگانيسم هاي بيماريزا نظير اسپور باكتريها كيستها و ويروسها بدون نياز به زمان طولاني از امتيازهاي اوزون است . جدول 1 فهرست ميكروارگانيسم هايي است كه اوزون قادر به نابودي آن ها است . مواد آلي مانند يك سپر اوزون را خنثا كرده و از باكتريها حفاظت ميكند . از اين رو براي نابودي ميكروارگانيسمهاي احاطه شده با مواد آلي نياز به غلظتهاي بالاتري از اوزون است .
اوزون 52 درصد قوي تر از كلر و نيز قويترين مادهي اكسيدكننده براي نابودي ميكروبها است . بر خلاف ساير گندزداها اوزون در سطوح و غذاها پسماندي نداشته و به واسطهي تركيب با مواد آلي و يا تجزيهي طبيعي به اكسي?ن تبديل ميشود . نيمه عمر اوزون در مقايسه با ديگر گندزداها پايين است . جدول 2 قدرت انواع مواد اكسيدكننده را با هم مقايسه كرده است .
آب حاوي اوزون (محلول اوزون ) قادر به گندزدايي سطوح تجهيزات و مواد خام است . در شكل گازي اوزون به عنوان مادهي نگهدارنده ميتواند عمر ماندگاري محصول را افزايش دهد .
مزاياي استفاده از اوزون
اوزون مادهي اكسيدكنندهي قوياي است و كاربردهاي صنعتي زيادي است . مزاياي استفاده از اين گاز به شرح زير است :
1. اوزون را به آساني و در محل مورد نياز ميتوان توليد كرد
2. اوزون يكي از موثرترين مواد اكسيدكننده است
3. اوزون به سرعت به اكسي?ن تبديل شده و پسماندي ندارد
4. واكنش اوزون با مواد هيچ نوع مادهي سمي توليد نميكند
5. در مقايسه با ساير مواد گندزدا سرعت عمل بيشتري دارد
6. اوزون بر طيف گستردهيي از ميكروارگانيسم ها تاثير دارد .
كاربرد اوزون در صنايع شيلاتي
اوزون نخستين بار در دهه ي 1920 براي كم كردن بارميكروبي محصولات شيلاتي و بهبود وضعيت ايمني اين فرآوردهها استفاده شد . در دهههاي اخير پيشرفتهاي انجام شده در الكترونيك و فنآوري توليد اوزون باعث ابداع نسل جديد دستگاههاي فشرده و كم حجم توليد اوزون و استفاده ي بيشتر از اين ماده شده است . كاربردهاي اوزون در صنايع شيلاتي را ميتوان به صورت زير دسته بندي كرد :
شست وشوي آبزيان
چنانچه ماهي / ميگو پس از صيد/ برداشت با آب اوزون زده شده شستوشو شود ماندگاري آن به دليل كاهش بار ميكروبي افزايش مي يابد . ويوله (Violle) اين افزايش زمان را 5 روز گزارش كردهاست . بر اساس همين گزارش او كيفيت ميكروبي آب دريايي كه حاوي باكتريهايي نظير باسيلوسTyphus و باسيلوسColi بوده است را با استفاده از اوزون به كيفيت ميكروبي آب آشاميدني كاهش داده است . ويوله مشاهده كرد كه تماس آب حاوي اوزون با سختپوستان دريايي هيچ اثري بر طعم يا ظاهر آنها ندارد .از اين رو پيشنهاد كرد براي كم كردن بار آلودگي سختپوستان دريايي از آب سرد شدهي حاوي اوزون استفاده شود .
استفاده از يخ حاوي اوزون براي خنكسازي ماهي
استفاده از يخي كه از آب اوزون زده شده توليد شده است ضمن كاهش بار ميكروبي باعث طولانيتر شدن زمان نگهداري ماهي / ميگو ميشود . مطالعهي انجام شده در اين خصوص حاكي از آن است كه استفاده از يخ حاوي اوزون در كاهش شمارش كلي ميكروب ها تاثير بسيار زيادي دارد . در اين مطالعه تعداد كل باكتري ها بعد از 12 روز نگهداري ماهي با يخ معمولي و يخ حاوي اوزون به ترتيب 2.800.00 و 90.000 شمارش شده است .
مطالعهي سالمون و گال (Salmon & Gall) در اين زمينه حاكي از آن است كه چنانچه ماهي تازه در زير يخ حاوي اوزون نگهداري شود كيفيت خوراكي خود را به مدت 12-16 روز حفظ ميكند . همچنين كيفيت ماهي تازه يي كه در يخ توليدي از آب كلر زده شده نگهداري شده بود بعد از 8 روز غيرقابلخوردن گزارش شده است .
بر اساس گزارش گراهام و همكاران (Graham , et al) استفاده از اوزون در خنكسازي و نگهداشت ماهي سفيد ) (White Fish ميتواند عمر ماندگاري آن را 50 درصد افزايش دهد .
گندزدايي سطوح و تجهيزات فرآورش
بررسي ها نشان داده است كه اوزون 52 درصد قويتر از كلر در نابودي ميكروارگانيسم ها است و سرعت نابودي آن بيش از 3 مرتبه است . استفاده از اوزون سطح ايمني محصول را در برابر باكتريهاي بيماريزا نظير E.coli افزايش ميدهد .
هنگام استفاده از اوزون در نظافت و گندزدايي واحدهاي فرآوري آبزيان اقدامهاي زير را بايد انجام داد :
1. تميز كردن سطوح و تجهيزات از باقي ماندهي ماهي / ميگو
2. پاشش آب حاوي اوزون به سطوح و تجهيزات بدون استفاده از ديگر مواد شيميايي / گندزدا .
تصفيهي فاضلاب
فاضلاب واحدهاي صنايع شيلاتي به خصوص واحدهايي كه در فرآورش محصول از مقادير زيادي آب استفاده ميشود – مانند كارخانههاي توليد سوريمي / كنسرو ماهي – داراي مقدار زيادي خون چربي پروتيين و غيره است . BOD و COD فاضلاب اين كارخانهها بسيار بالا است و براي كاهش آن ها اقدامهاي مناسبي را بايد انجام دا د. اوزون قادر است همرا با ديگر روش هاي فيزيكي و شيميايي فاضلاب واحدهاي صنايع شيلاتي را به راحتي تصفيه كند .
كاربرد اوزون در آبزيپروري
اوزون نقش مهمي در جلوگيري وحذف بيماريهاي ماهي در سامانههاي پرورش آبزيان دارد . اين ماده باعث گندزدايي و اكسايش آلايندههاي موجود در آب ميشود . اوزون باعث نابودي ويروسها باكتريها قارچ ها و پروتوزوآ ميشود . اين ماده در مقابله با استرپتوكوكوسهاي موجود در محيط پرورش اثر بسيار خوبي دارد . مطالعهيي كه در اين زمينه انجام شد حاكي است كه در پرورش آبزيان استفاده از اوزون ميتواند تعداد شمارش باكتريها را از 2.800.000 به 90.000 كاهش دهد . همچنين استفاده از اوزون موجب افزايش رشد ماهي و كاهش استفاده از داروها و آنتيبيوتيك ها در آبزيپروري ميشود .
براي دست يابي به بالاترين حد بازماندگي در مراكز تكثير ماهي / ميگو آب ورودي بايد تميز و عاري از ميكروارگانيسم ها و ديگر آلودگيها باشد .اوزون باعث سترونسازي آب ورودي به هچريها شده موجب افزايش درصد بازماندگي و حذف مواد شيميايي براي آمادهسازي آب ميشود . اوزون همچنين ميتواند مقدار اكسي?ن حل شده در آب را افزايش دهد و در مقايسه با كلر كه براي حيات ماهي مشكلآفرين است مخاطرهيي را در بر ندارد .
در پرورش ميگو اوزون باعث حذف ويبريوها – كه عامل بيماري در پرورش ميگو هستند - ميشود . آب اوزون زده شدهي دريا سبب سالم ماندن ميگوي پرورشي ميشود .
در تحقيقي كه توسط بولاك و همكاران(Bullak . et al) انجام شد حاكي از آن است كه استفاده از 25 گرم اوزون در كيلوگرم غذاي ماهي موجب بهبود كيفيت آب كارايي بهتر .....ها كاهش بيماري آبششي ماهي كاهش مرگ و مير و كن كردن نيازهاي شيميايي براي كنترل BOD در سامانهي مدار بستهي پرورش قزلآلا شده است .
اوزون جايگزين بسيار مناسبي براي مالاشيت گرين كه يك مادهي شيميايي غير مجاز است مي باشد.
مزاياي استفاده از اوزون در آبزيپروري
كاربرد اوزون در آبزيپروري امتيازهاي زير را در بر دارد :
1. بهبود كيفيت آب
2. افزايش مقدار رشد
3. كاهش بيماريها و حذف مواد شيميايي و داروها
4. بي خطر بودن براي ماهي / ميگو
5. افزايش اكسي?ن محلول در آب
6. نابود كردن اجرام خارجي
7. انعقاد اجرام كلوييدي 1-30 ميكرون و جداسازي آن ها در بيو.....ها
8. جداسازي نيتريت در سامانه هاي مداربسته از طرق اكسايش آن .
ايمني اوزون
اوزون در غلظتهاي پايين نيز سمي است . اين گاز در غلظت هاي بالا به ريه آسيب جدي ميرساند. از اين رو در جايگاه هاي توليد اوزون مقررات ايمني بايد جدي گرفته شود . مقدار اوزون در محيط كار بسته بايد كم تر از 0.2 ppm در يك دورهي 15 دقيقه يي باشد .
براي حفاظت از كارگران بايد از دستگاههاي هشداردهنده و مراقبتي در جايگاه هاي توليد اوزون استفاده كرد . تهويه ي محل توليد اوزون نيز از اهميت زيادي برخوردار است . كارگران يا متصديان دستگاه قبل از ورود به محوطهي توليد بايد از تهويهي محل پيش از ورود مطمين شوند .
آدرس:استان گلستان-شهرستان بندر ترکمن- کیلومتر 5 جاده بندرترکمن به بندرگز-